1846–1916 · Ұлыбритания · XX ғасыр
Франческо Паоло Тости (1846–1916) — Ортонада туған итальяндық композитор, әнші және педагог. Ағылшын еліне көп жыл өмір сүріп, сарайда ән айтуды үйреткен, 150-ден астам ән мен романс жазған. Орындаушыларға оның музыкасы — дауыс пен фортепианоға арналған романстар мен канцоналар: сайтта «Sogno» және «Ideale» бар.
Франческо Паоло Тости 1846 жылы 9 сәуірде Абруццодағы шағын теңіз жағасындағы Ортона қаласында дүниеге келді. Отбасы сауда-саттықпен айналысқан, ал ол отбасындағы бесінші бала болды.
Тости бастапқы білімін Неапольде, Сан-Пьетро-а-Майелла шіркеуінің жанындағы Корольдік колледжде алды, онда он бір жасында оқуға түсті. Ол скрипка және композиция сыныбында Саверио Меркаданте жетекшілігімен оқыды. Ұстаз шәкіртіне тәнті болып, оны оқытушының көмекшісі етіп тағайындады — бұл үшін жігітке айына алпыс франк төленді.
Кейін ауыр науқас оны оқуды тастап, үйіне оралуға мәжбүр етті; ол бірнеше ай бойы төсектен тұрмай жатты. Осы кезде ол бірнеше ән шығарды: екеуін Флоренциядағы өнер қоғамына, тағы екеуін Рикорди баспасына жіберді. Төрт әннің бәрі қабылданбады.
Науқастан айыққан соң Тости Анконаға барды. Ол ақшаға қатты зәру болды: апталап тек апельсин мен қатқан нан жеп жүрді. Кейін жолы Римге түсті, сонда оның бағы жанды.
Римде ол пианист, дирижёр және композитор Джованни Сгамбатимен танысты; Сгамбати оның қамқоршысы болды. Сгамбати Тостиге Данте залында концерт беруге көмектесті. Тыңдаушылар арасында Савойя ханшайымы Маргарита болды; ол 1878 жылы Италия патшайымы атанды.
Болашақ патшайым орындауына тәнті болып, Тостиді ән профессоры етіп тағайындады. Сәл кейінірек ол сарайдағы Италияның мемлекеттік музыка архивінің кураторы болды. Ол өз шығармаларын орындап, Лондонда, Римде және Еуропаның басқа қалаларында концерттер берді.
1875 жылы Тости Лондонға келді. Ықпалды достары оны жоғары қоғамға таныстырды, ол сәнді салондардың тұрақты қонағына айналды, ал 1880 жылдан бастап ағылшын сарайында сабақ берді: ол корольдік отбасының ән ұстазы болды.
Тостидің ән авторы ретіндегі даңқы тез өсті. «For Ever and For Ever» әнін «Глобус» театрында алғаш рет Вайолет Кэмерон орындады, ән бір түнде көпшіліктің сүйіктісіне айналды. Шығармаларына сұраныс орасан зор болды, ал 1885 жылға қарай оның әндері Англиядағы ең сәнді әрі көп сатылатындардың қатарына енді. Баспагерлер оған жылына он екі ән үшін тұрақты гонорар төлеп отырды.
Тости Лондондағы музыка академиясының профессоры болып, сонда студенттермен жұмыс істеді. 1906 жылы ол Британ азаматтығын алды, ал екі жылдан кейін досы, король Эдуард VII оны рыцарь атағымен марапаттады (KCVO).
Тостидің Лондондағы үйі Мэрилебон ауданындағы Мандевилл-плейс, 12 мекенжайында тұрды. Оған 1996 жылы 12 маусымда ескерткіш тақта ашылды.
Соңғы жылдары Тости Италияға оралып, өмірінің қалған бөлігін отанында өткізуді шешті. Ол 1916 жылы 2 желтоқсанда Римде кенеттен қайтыс болды.
Тостиді XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы итальяндық камералық вокал мектебінің көрнекті өкілдерінің бірі деп санайды. Ол негізінен итальяндық авторлардың сөзіне жазылған 150-ден астам ән мен романстың авторы. Оған әлемдік даңқты канцоналар, романстар, вокалдық дуэттер және неаполь әндері әкелді.
Тостидің музыкасы жеңіл әрі мәнерлі, табиғи, әуезді әуендерге құрылған. Оның стилі Belle Époque дәуірінде өте танымал болды, оны жиі салон музыкасы деп атайды. Әндерден бөлек, Тости итальяндық халық әндерінің редакцияларымен, Canti popolari Abruzzesi жинағымен де белгілі. Ол дауысқа ыңғайлы жаза білді: әндері әншіге түсіндіру мен әшекейлеуге кең орын береді, сондықтан классикалық итальяндық репертуарды орындаған көптеген әртістер оларды айтып, жазып алған, ал Тости опера жазбаған.
Ең танымал шығармалары ретінде «A vucchella», «Serenata», «Good-bye!», неаполь әні «Marechiare» аталады, сондай-ақ «Malia», «Ancora» және «Non t'amo piu» танымал концерттік нөмірлер болып қалуда. Тек Тости әндерінен тұратын дискілерді Карло Бергонци, Хосе Каррерас және Луиджи Альва жазды.
Сайтта бастау үшін дауыс пен фортепианоға арналған екі романс бар: «Sogno» және «Ideale», екеуі де «Орташа+» деңгейінде.