1730–1765 · Классицизм
Элизабетта де Гамбарини — итальяндық тектен шыққан лондондық әнші, органшы, клавесиншы, дирижёр және композитор. Ол Гендель ораторияларында ән салды, өз концерттерін ұйымдастырды және 1748–1750 жылдары үш жинақ шығарды: клавесинге арналған пьесалар мен әндер. Лондонда 1765 жылы қайтыс болды. Сайтта оның дауыс пен фортепианоға арналған ноталары бар.
Элизабетта де Гамбарини Лондонда, Мэрилебонда, Холлес-стритте дүниеге келді. Әкесі Карл Гамбарини итальяндық Лукка қаласынан шыққан дворян еді, Гессен-Кассель ландграфының кеңесшісі еді. Шешесі Джоанна Страдиотти Далмациядан шыққан, ол да осындай мәртебеде болған.
Отбасында төрт бала болды, Элизабетта — үшінші бала. Қыз балалардың ішінен тек ол ғана есейгенше өмір сүрді. Оның есімі әртүрлі жазылған: Elizabeth, Elisabetta немесе Elisabetti, ал тегі — Gambarini, de Gambarini, Gamberini немесе Gambarene.
Элизабетта музыканы нақты қалай оқығаны туралы толық мәлімет жоқ. Оның Франческо Джеминианимен жұмыс істеген болуы мүмкін деген болжам бар. Кейбіреулер мұның негізін бенефистердің бірінде оның Джеминианидің «The Inchanted Forest» партитурасын алғанынан көреді және оны Джеминианидің шәкірті болуы мүмкін деп санайды.
Элизабетта мансабын Гендельдің «Кездейсоқ ораториясында» әнші ретінде бастады. Онда (премьерасы 1746 жылғы 14 ақпанда) ол екінші сопрано партиясын орындады. «Иуда Маккавей» премьерасында 1747 жылғы 1 сәуірде израильдік әйел партиясын айтты. Мүмкін, 1747 жылы «Жүсіп және оның бауырлары» ораториясындағы Асенефа партиясын да айтқан болар.
Оның есімі Гендельдің «Самсон» және «Мессия» шығармаларына байланысты да кездеседі, бірақ оның өнер көрсеткен күндері белгісіз.
1748 жылға қарай ол өз бенефисін ұйымдастыра алатындай танымал болды: өз шығармаларын орган сүйемелдеуімен орындап, ән салды. 1748–1750 жылдары Элизабетта үш жинақ шығарды — клавесинге арналған пьесалар мен итальян және ағылшын тіліндегі әндер.
Бірінші жинағын, Six Sets of Lessons for the Harpsichord (шығ. 1), ол виконтесса Хауға арнады. Екіншісі, Lessons for the Harpsichord Intermix'd with Italian and English Songs (шығ. 2), 1748 жылы Уэльс ханзадасына арналып шықты. 1750 жылы XII English & Italian Songs, for a German flute and Thorough Bass (шығ. 3) жарық көрді — негізінен үрмелі аспаптарға арналған, Мальборо герцогіне бағышталған. Элизабетта Ұлыбританияда клавир музыкасының жинағын шығарған алғашқы әйел композитор болды.
Оның клавесин жинақтарына жазылған екі жүз адамның ішінде Гендель де болды. Сондай-ақ жазылушылар арасында Джеминиани, герцогтар, заңгерлер, барондар, лордтар мен капитандар бар еді.
Элизабетта Хеймаркет театрында және Соходағы Дин-стритте орналасқан үлкен концерт залында өнер көрсетті. Кейін ол бірнеше бенефис өткізді, онда композитор, клавесиншы, органшы және әнші ретінде өнер көрсетті.
1761 жылғы 15 сәуірде Дин-стриттегі Үлкен залда оның бенефисі өтті. Онда оның одасы және Джеминиани кантаталары орындалды.
1764 жылғы 20 наурызда Элизабетта Этьен Шазальға тұрмысқа шықты; неке Сент-Мартин-ин-зе-Филдс шіркеуінде қиылды. 1764 жылғы мамырда ол миссис Шазаль ретінде концерт берді, онда органшы және композитор болып өнер көрсетті. Бұл оның соңғы концерті болды.
Элизабетта 1765 жылғы 9 ақпанда Стрэндтегі Касл-корттағы үйінде қайтыс болды. Ол 14 ақпанда Вестминстердегі Сент-Джеймс шіркеуінде жерленді. Шешесінің өсиетінен Элизабеттаның Джованна Джорджиана Шазаль есімді қызы болғаны белгілі. Элизабетта босану кезінде немесе соның салдарынан қайтыс болған болуы мүмкін деген болжам бар, бірақ бұл анық емес. Күйеуі мен қызы туралы басқа мәлімет жоқ.
Элизабетта клавесинге, дауысқа және флейтаға шығармалар жазды. «Six Sets of Lessons for the Harpsichord» жинағындағы клавесин пьесалары екі дауысты; Соната IV-тегі Марш қана үш дауысты. Екінші жинақта пьесалар итальян және ағылшын әндерімен кезектеседі, ол құрылымы жағынан вокал музыкасына жақын: негізінде мәтін жатыр, диапазоны шағын, форма — строфалық, пьесалар қысқа, көп бөлімді циклдер жоқ.
Әндерді әртүрлі тәсілмен орындауға болатын: дауыспен, флейтамен, клавишты аспаппен немесе дауыс пен флейтаны кезектестіріп. Мәтіндері ахлақтық өсиеттерге немесе антикалық сілтемелерге құрылған. Жазу мәнері қарапайым, клавир партиясы күрделі емес, көптеген пьесалар жанды әрі тартымды.
Оның шығармалар тізімінде «The Tempest» қойылымынан «Honour, Riches, Marriage-Blessing» де бар. Біздің сайтта оның дауыс пен фортепианоға арналған «Behold, Behold and Listen» шығармасы бар, деңгейі — «Орта+».